Cây đàn nhị mê hoặc của Xiaochun Qi (Thích Hiểu Xuân)
Bài viết bởi Pam McLennan, The Epoch Times
November 12, 2010
QXC2

Từ New York đến Paris, từ Tokyo đến Dallas rồi đến Stockholm cho đến Sydney – Xiaochun Qi đã khiến cho khán giải không rời được khỏi ghế của mình, kiên trì theo từng tiếng đàn nhị của cô. Trong phần trình diễn ngắn gọn của cô, có những đoạn dãn nhịp, người ta có thể nghe thấy tiếng một chiếc ghim rơi xuống.

Một trong những nhạc cụ truyền thống nổi tiếng nhất của Trung Quốc, đàn nhị, có khả năng truyền đạt tấn bi kịch lớn. Dù nhịp độ âm nhạc nhanh hay chậm, đàn nhị cũng tạo ra  một thứ âm thanh u sầu vừa đẹp lại vừa rung động khôn nguôi.

Âm nhạc ở Trung Quốc, bản thân nó cũng lâu đời như nền văn minh 5000 năm, có chủ ý không giành quá nhiều cho giải trí, mà để tịnh hóa tư tưởng của con người. Niềm tin truyền thống tin rằng âm thanh có thể ảnh hưởng và làm hài hòa vũ trụ.

Trong nền văn hóa này đã hình thành cây đàn nhị hai dây, có một lịch sử khoảng 4000 năm. Đàn nhị hiện trở thành một trong những nhạc cụ Trung Quốc dễ nhận biết và phổ biến nhất.

Cô Xiaochun Qi của Shen Yun Performing Arts, chơi độc tấu những bản nhạc đàn nhị được đi kèm với piano, đã học chơi nhạc cụ từ cha của mình khi lớn lên ở miền nam Trung Quốc.

QXC

“Khi tôi sáu tuổi, cha tôi bắt đầu dạy tôi cách chơi đàn nhị, và ông tập luyện với tôi mỗi ngày. Không gian sống rất hạn chế, để tránh làm phiền hàng xóm, ông dẫn tôi đến một công viên ở gần đó để tập luyện,” cô nói.

Những ngày đầu rèn luyện của cô Qi thật khắc nghiệt. Cha cô dạy cho cô ở ngoài trời suốt năm, bất chấp thời tiết. Cô nói cô từng nghĩ ông là “người cha tàn nhẫn nhất thế giới”, cho đến khi cô bắt đầu hiểu được tình yêu sâu nặng giành cho âm nhạc của ông và “chinh phục niềm đam mê” đằng sau nó.

“Trong khi tập luyện, chúng tôi thường được vây quanh bởi đám đông, nhìn ngắm, chú ý lắng nghe chúng tôi hàng giờ, gật đầu, và giậm chân theo nhịp”, cô nói. “Giờ thì tôi hiểu vì sao cha tôi đã chịu khổ lớn như vậy để rèn luyện tôi thành một nghệ sĩ chơi đàn nhị—ông muốn tôi kế thừa trái tim và linh hồn của nghệ thuật Trung Hoa và dùng âm nhạc để tạo ra niềm hy vọng, niềm vui, và nội lực. Ông là một người cha tuyệt vời.”

Mặc dù đàn nhị thỉnh thoảng được gọi là vĩ cầm hai dây của Trung Quốc, nó được giữ theo chiều dọc, chứ không phải theo chiều ngang, đặt trên lòng của người ngồi chơi đàn. Nó được làm bằng gỗ đặc, chẳng hạn như gỗ hồng mộc hoặc gỗ mun, và gồm có một hộp âm thanh nhỏ được bao bọc với da rắn— theo truyền thống là mãng xà—và một chiếc cổ mỏng dài hơi cong ở cuối. Hai dây bằng thép thay thế cho dây bằng lụa theo truyền thống. Cung đàn làm bằng tre và lông bờm ngựa màu trắng được đặt cố định giữa hai dây.

Cây đàn nhị này có nhiều phẩm chất độc đáo mà khiến cho nó trở thành một nhạc cụ khó điều khiển. Không có bàn phím để tìm ra âm điệu thích hợp, và các dây được ấn mà phải không chạm vào cổ đàn. Âm thanh được tạo ra khi cung đàn, xát côlôfan vào dây đàn làm tăng ma sát, được chuyển qua giữa các dây đàn làm cho da rắn rung lên. Cả hai mặt của cung đàn được dùng để tạo ra âm thanh, nhưng các dây đàn gần nhau đến mức mà chúng được chơi như thể là một dây.

Cô Qi nói Văn hóa Trung Hoa cổ xưa khuyến khích sự hài hòa giữa trời và đất và tôn trọng sự sống và thiên nhiên—các giá trị được phản ánh trong các chương trình của Shen Yun. Cô thấy công việc của mình như một sự tưởng nhớ đến những người ở Trung Quốc mà có chung một niềm đam mê tương tự như cha cô.

“Hôm nay, tôi ở trên sân khấu vì sự cống hiến của cha tôi cho những gì mà ông đã coi là nhiệm vụ của mình trong cuộc đời: giữ gìn bản chất và vẻ đẹp của văn hóa truyền thống Trung Quốc cho các thế hệ mai sau.”

Ghi chú: bài viết này đã được chọn lọc và tóm tắt lại cho phù hợp với website.